Is rood licht therapie onzin? Een eerlijk antwoord

“Is dat niet gewoon een dure lamp?” Het is een eerlijke vraag, en hij wordt vaker gesteld dan je denkt. Hieronder lees je waar de twijfel vandaan komt, wat het onderzoek laat zien en wat je er realistisch van mag verwachten.

Wij verkopen deze apparaten. Dat is een belang, en je mag dit stuk met dat in het achterhoofd lezen. We hebben geprobeerd op te schrijven waar het bewijs sterk staat, waar het dun is, en welke claims wij zelf niet maken — want die zijn er.

60 Tage zu Hause testenKostenloser VersandSeit 7 Jahren Spezialist für Lichttherapie

Eerst: waar de scepsis vandaan komt

Er zijn drie goede redenen om wantrouwig te zijn.

De claims schieten door. Je komt aanbieders tegen die roodlicht koppelen aan haargroei, gewichtsverlies, betere slaap, minder pijn, een strakkere huid en meer energie — alles tegelijk. Een behandeling die alles doet, doet meestal niets.

De term is vervuild. “Infrarood” wordt gebruikt voor een warmtelamp van dertig euro en voor een gemeten paneel van duizend euro. Dat zijn verschillende dingen, en het verschil leggen we uit in infrarood of rood licht.

Bijna niemand publiceert cijfers. Vraag een verkoper hoeveel licht er uit het paneel komt, op welke golflengte en op welke afstand, en je krijgt zelden antwoord. Zonder die getallen is een lamp een doos die rood brandt.

Wat er wél onder ligt

Roodlichttherapie heet in de literatuur photobiomodulation, en het mechanisme is beschreven. Licht rond 600 tot 1000 nanometer wordt opgenomen door cytochroom c-oxidase, een enzym in de mitochondriën. Daarop volgt meer ATP, een korte piek aan zuurstofradicalen die als signaal werkt en een verschuiving in stikstofmonoxide.

Michael Hamblin, een van de meest geciteerde onderzoekers in dit veld, zet dat uiteen in zijn overzicht van de werkingsmechanismen. Dat is geen randwetenschap: het staat in peer-reviewed literatuur en wordt breed geciteerd.

Een mechanisme is alleen niet hetzelfde als een bewezen resultaat bij jou thuis. Die stap is precies waar het interessant wordt.

Waar het bewijs het sterkst staat

Spierherstel en vermoeidheid. Hier ligt de beste onderbouwing. Een systematische review met meta-analyse onder gezonde mensen vond dat lichttherapie spiervermoeidheid uitstelt en het herstel na inspanning ondersteunt — vooral wanneer het vóór de inspanning wordt toegepast. Dat is een meta-analyse, geen los onderzoek, en dat weegt zwaarder.

Huid. De meest onderzochte toepassing, met rood licht rond 630 tot 670 nm. Het gaat om collageenprocessen en huidherstel. Zie lichttherapie en collageen.

Waar het bewijs dunner is

Wij zetten hier bewust wat we niet hard kunnen maken.

• Gewichtsverlies. Wij claimen dit niet. Punt.
• Haargroei. Er is onderzoek, maar de kwaliteit wisselt sterk en de effecten zijn bescheiden.
• Slaap en stemming. Plausibel via circadiane ritmes, maar het onderzoek is klein en gemengd.
• Gewrichten. Bij een knie komt nabij-infrarood volgens de ICNIRP enkele millimeters het weefsel in — fysiek plausibel dus. Bij een heup, met centimeters spier en vet ertussen, wordt dat verhaal een stuk lastiger. Dat zeggen we er liever bij.

Waarom “meer is beter” juist een alarmbel is

Als iemand je vertelt dat langer of feller altijd beter werkt, weet die persoon niet waar hij het over heeft.

De dosis werkt namelijk tweefasig: te weinig licht doet niets, meer licht helpt tot een bepaald punt, en daarboven neemt het effect weer af. Dat is een van de best gedocumenteerde eigenschappen van photobiomodulation — en tegelijk een van de meest genegeerde in de verkoop.

De vraag die alles beslist

Of het bij jou werkt, hangt er vooral van af of je apparaat de juiste dosis levert. Daarom komt het steeds neer op één vraag aan de verkoper:

Hoeveel mW/cm² geeft dit paneel, op welke afstand, en per welke golflengte?

Krijg je daar geen antwoord op, dan is de discussie of roodlichttherapie werkt niet eens relevant — want dan weet niemand wat dat apparaat doet. Wij publiceren onze metingen per golflengte op de certificatenpagina, en leggen in hoeveel mW/cm² je nodig hebt uit hoe je dat cijfer leest.

Dus: onzin of niet?

Nee, niet onzin. Maar ook geen wondermiddel, en zeker geen vervanging voor bewegen, slapen of medische zorg.

Wat het wel is: een behandeling met een beschreven mechanisme, redelijk bewijs voor spierherstel en huid, dunner bewijs voor de rest, en een resultaat dat volledig staat of valt met een juiste dosis en volhouden. Wie vier keer per week tien minuten doet, geeft het een eerlijke kans. Wie twee weken enthousiast is en dan stopt, niet.

Daarom kun je het bij ons zestig dagen thuis uitproberen. Niet als verkooptruc, maar omdat dit een behandeling is waarvan je zelf moet vaststellen of hij bij jou iets doet.

Bronnen

• Hamblin, M. — Mechanisms and Mitochondrial Redox Signaling in Photobiomodulation
• Systematische review en meta-analyse: lichttherapie, spiervermoeidheid en herstel
• ICNIRP — Infrared radiation
• Liroma — meetrapporten per golflengte en irradiantie per model

Roodlichttherapie is bedoeld als ondersteuning van het natuurlijk herstel en is geen medisch hulpmiddel ter genezing van aandoeningen. Resultaten verschillen per persoon.